Pion dydaktyczny

Opis zakładu

Szkolenie w Sułkowicach przebiega dwutorowo – przyszli przewodnicy, zdobywają wiedzę teoretyczną z zakresu taktyki i techniki użycia psów, kynologii policyjnej i tresury oraz odbywają – pod okiem doświadczonych instruktorów – zajęcia z praktycznej tresury psów. Uczą się zasad właściwej pielęgnacji psów oraz ich żywienia. Doskonalą ponadto swoje umiejętności strzeleckie i podnoszą ogólną sprawność fizyczną, która jest niezbędnym elementem pracy z psem służbowym.

W zakładzie tresowane są psy patrolowe oraz patrolowo-tropiące, które poza przygotowaniem do działań prewencyjnych nabywają umiejętność  tropienia śladów ludzkich. Drugą ważną grupę stanowią psy do zadań specjalnych, które w obliczu rosnącej przestępczości związanej z przemytem i handlem narkotykami oraz aktami terroru tresowane są w zakresie wyszukiwania zapachów narkotyków, materiałów wybuchowych oraz zapachu zwłok ludzkich na lądzie i w wodzie a także identyfikacji śladów zapachowych ludzi. Obok realizowanych w powyższych specjalizacjach,  kursów doskonalenia zawodowego w Zakładzie Kynologii Policyjnej odbywają się atestacji, podczas których psy spełniające wymogi stawiane psom policyjnym otrzymują atesty będące formalną podstawą do wykorzystywania ich w służbie (podobnie jak w trakcie zbiorowych zajęć kontrolnych sprawności użytkowej psów służbowych organizowanych w poszczególnych komendach wojewódzkich Policji, nadzorowanych przez funkcjonariuszy Zakładu).
 Należy dodać, że absolwentami kursów organizowanych w Sułkowicach są nie tylko policjanci (również z zagranicy),  ale także funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Straży Miejskich, Straży Ochrony Kolei, Straży Pożarnej oraz pracownicy Metra.
 

Przed przyjęciem na kurs pies jest poddawany testowi kwalifikacyjnemu,  pozwalającemu określić jego stan zdrowia i predyspozycje do służby w Policji. Przyjęty do tresury pies otrzymuje nazwę służbową i numer ewidencyjny, a ponadto wszczepia się mu chip. Za pomocą elektronicznego czytnika można szybko odczytać dane i porównać z tymi zawartymi w książce psa służbowego.

Uczestnicy kursów, od października 2004 r., mieszkają w komfortowych warunkach, w części oddanego do użytku nowego budynku internatowego. W każdym dwupokojowym segmencie jest suszarnia na odzież, oraz pełny węzeł sanitarny.

Specyfika szkoleń wymaga również zakwaterowania kilkudziesięciu psów. Umieszcza się je w krytych kojcach, dostosowanych do letnich i zimowych warunków atmosferycznych. Psy chore umieszczane są w ogrzewanej izolatce, usytuowanej w zacisznym miejscu, gdzie pozostają pod bezpośrednim nadzorem weterynaryjnym. Ponadto Zakład dysponuje prysznicami dla psów oraz specjalistycznymi pomieszczeniami dla psów chorych, które muszą przebywać pod całodobową opieką przewodnika.

Zajęcia teoretyczne odbywają się w dwóch salach dydaktycznych, wyposażonych w nowoczesne środki audiowizualne, plansze poglądowe, schematy.  Ważną pomocą są nagrywane podczas zajęć filmy wideo przedstawiające ćwiczenia praktyczne z psami. Pozwalają one na dokładną analizę najczęściej popełnianych błędów tresurowych oraz na omówienie metod ich eliminowania.Słuchacze mogą podnosić swoją sprawność korzystając z urządzeń siłowych ofiarowanych Zakładowi w roku 2002 przez Fundację Sportu w Policji „Fair Play”.

Æwiczenia tresurowe prowadzone są na przyległym do Zakładu poligonie, zajmującym 28 ha. Tam psy nabywają umiejętności pokonywania przeszkód oraz uczą się posłuszeństwa. Część zajęć, głównie specjalistycznych, odbywa się poza terenem jednostki, w warunkach bardzo zbliżonych do warunków naturalnych służby. Psy przyzwyczajają się do środków transportu, ruchu ulicznego, sztucznego oświetlenia, a przede wszystkim do pracy w różnych sytuacjach zarówno w porze dziennej, jak i nocnej.

Nierozerwalną częścią Zakładu Kynologii stanowi Ambulatorium Weterynaryjne, które zajmuje się profilaktyką sanitarno-weterynaryjną, leczeniem, kwalifikowaniem psów do szkolenia na podstawie ich stanu zdrowia oraz konsultacjami i poradnictwem weterynaryjnym dla policyjnych jednostek terenowych. Ambulatorium, poza gabinetem lekarskim i apteką posiada od niedawna  pracownię rentgenowską. W ambulatorium pracuje trzech lekarzy weterynarii oraz techik.

 Wysoki poziom kształcenia w zakładzie jest rezultatem stałego podnoszenia i doskonalenia kwalifikacji zawodowych przez jego kadrą dydaktyczną. Funkcjonariusze zakładu uczestniczą w szkoleniach metodycznych dla nauczycieli, szkoleniach informatycznych, specjalistycznych kursach minersko-pirotechnicznych i poświęconych przemytowi narkotyków, a także biorą udział w warsztatach oraz pokazach tresury. Podnoszą również swoje kwalifikacje ogólne na uczelniach cywilnych.
    
Jedną z funkcji wychowawczych zakładu jest kształtowanie właściwych postaw szkolonych policjantów. Wielu słuchaczy to ludzie młodzi, dopiero rozpoczynający karierę zawodową. Z tego względu dużą uwagę zwraca się na przestrzeganie przez nich dyscypliny formalnej. Ponadto specyfika pracy z psem nakłada na kadrę dydaktyczną obowiązek rozwijania u słuchaczy szczególnych cech osobowości, jak: wrażliwość, odpowiedzialność, opiekuńczość oraz kulturę obcowania ze zwierzęciem. Przewodnik musi wiedzieć, że pies jest przede wszystkim jego partnerem w służbie, którego cechuje bezinteresowne oddanie, lojalność i gotowość do niesienia pomocy.
Szkołę opuszcza rocznie około 300 dobrze przygotowanych do służby policyjnych przewodników. Szkolenie policjanta i tresura psa patrolowo-tropiącego trwa obecnie 102 dni tresurowe, psa patrolowego 72 dni, a psa specjalistycznego, do wyszukiwania zapachów narkotyków i materiałów wybuchowych 90 dni. Szkolenie psa w zakresie osmologii trwa 182 dni. 
Po zajęciach słuchacze zakładu mogą korzystać z księgozbioru biblioteki, ćwiczyć na siłowni, grać w bilard czy tenisa stołowego. Ponadto słuchacze mogą kibicować Wspólnocie Wędkarskiej oraz aktywnie uczestniczyć w rozgrywkach piłkarskich podczas organizowanych turniejów.
 

Historia

Zalążkiem Zakładu Kynologii Policyjnej była Szkoła Przewodników i Tresury Psów Milicyjnych utworzona tuż po wojnie w Janikowie pod Poznaniem przez sierż. Zygmunta Rembielaka i kpr. Jana Kuternogę. Na sale wykładowe i koszary zaadaptowano budynki dawnego dworu, a psy ulokowano w obiektach gospodarczych.
Własnym sumptem wybudowano proste przeszkody niezbędne do tresury. Pierwszy kurs rozpoczął się 1 września 1945 r. Do wiosny 1946 r., do likwidacji ośrodka, wytresowano – na potrzeby terenowych jednostek MO województwa poznańskiego – 24 psy.
W maju 1946 r., na podstawie rozkazu komendanta głównego MO, gen. bryg. Franciszka Jóźwiaka, w Centrum Wyszkolenia Milicji Obywatelskiej w Słupsku została utworzona Szkoła Przewodników i Tresury Psów Służbowych MO. Jej komendantem został chor. Marian Grabski, przewodnik psa służbowego w przedwojennej Policji Państwowej.
W początkowym okresie istnienia Szkoły kadra instruktorsko-szkoleniowa rekrutowała się z byłych funkcjonariuszy Policji Państwowej, żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza i Wojska Polskiego. Ich wiedza i doświadczenie były wówczas jedyną pomocą zarówno w szkoleniu przewodników, jak i tresurze psów. Podczas zajęć z tresury koncentrowano się głównie na przyuczaniu psów do szybkiego tropienia śladów. Przewodnicy natomiast prócz teorii tresury psów przyswajali podstawową wiedzę o służbie ogólnomilicyjnej.
Szkoła Przewodników i Tresury Psów Służbowych CWMO w Słupsku istniała do 1949 roku. Jej ostatnim komendantem był założyciel ośrodka w Janikowie, st. sierż. Zygmunt Rembielak.
W 1949 roku Komenda Główna MO wystąpiła do Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego z wnioskiem o połączenie Szkoły Przewodników i Tresury Psów Służbowych w Słupsku z Zakładem Tresury Psów Służbowych Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Sułkowicach. Już w pierwszych miesiącach 1950 r. przeprowadzono reorganizację dotychczasowych ośrodków tresury, w następstwie czego w Sułkowicach powstał Zakład Tresury Psów Służbowych KBW i MO. Należy tu wyjaśnić, że ZTPS KBW istniał w Sułkowicach od 1946 r., po przeniesieniu go z Michalina, gdzie rok wcześniej został powołany do życia. Komendantem Zakładu został mjr Józef Pawłusiewicz.
1 kwietnia 1956 r. rozkazem organizacyjnym Nr 07/KG/56 Komendanta Głównego Milicji Obywatelskiej powołano do życia samodzielny Zakład Tresury Psów Służbowych MO w Sułkowicach. Do 1 września 1958 r. Zakładem kierował dotychczasowy Komendant, po którym stanowisko objął mjr Tadeusz Antoniszczak. Z początkiem 1959 roku w Zakładzie prócz kursów psów tropiących organizuje się kursy opiekunów psów obronnych. W roku 1962 do kursu tresury psów tropiących wprowadzono element rozpoznawania osób podejrzanych przez porównywanie zapachu przedmiotów z zapachem ludzi.
W październiku 1969 roku, z okazji 25-lecia MO zorganizowano konkurs na najlepszego przewodnika i najsprawniejszego psa tropiącego MO, w którym uczestniczyło 18 policjantów z psami.  Zwycięzcą został sierż. Mieczysław Gawron z psem AREK reprezentujący KWMO Rzeszów.
W latach 1970-1978 w ZTPS MO w Sułkowicach organizowano obok kursów tresury psów kursy podoficerskie. W dniu 1 grudnia 1978 roku na stanowisko komendanta Zakładu został mianowany ppłk. Roman Milewski. Następcą jego, od dnia 1 maja 1982 roku został wyznaczony ppłk Aleksander Józefowicz. W roku 1986, podczas obchodów 30-lecia istnienia Zakład otrzymał sztandar honorowy ufundowany przez społeczność gminy Chynów.
W 1990 roku po przekształceniu Milicji Obywatelskiej w Policję ZTPS MO zmienił nazwę na Szkołę Policyjną Przewodników i Tresury Psów. A od 1 kwietnia 1991 r. na czele Szkoły stanął podinsp. lek. wet.  Andrzej Beuth. W dniu 30 września 1992 roku w wyniku reorganizacji szkolnictwa resortowego samodzielna Szkoła Policyjna Przewodników i Tresury Psów została wcielona do struktur Centrum Szkolenia Policji w Legionowie jako Zakład Szkolenia Przewodników i Tresury Psów. Podinsp. Andrzej Beuth został zastępcą komendanta CSP, zaś kierownictwo Zakładem powierzono nadkom. Zbigniewowi Kawczyńskiemu. Kolejnymi kierownikami Zakładu byli: mł. insp. Tomasz Kozak (01.08.1999 r.- 15.06.2005r.) i mł. insp. Tomasz Piechowicz (do 15.08.2005 r.), podinsp. Robert Marciniak (do 1.12.2006r.). Obecnie, prawidłowa nazwa zakładu brzmi:  Zakładu Kynologii Policyjnej CSP z siedzibą w Sułkowicach, a jego kierownikiem jest nadkom. Marek Hańczuk.

Dobór psów do służby

Preferowane rasy psów pracujących w Policji to między innymi:

• owczarek niemiecki,
• owczarek belgijski malinois,
• labrador retriever
• golden retriever
• rottweiler
• terier walijski,
• foksterier,
• nowofundland


Pozyskiwanie psów do tresury realizowane jest przez koordynatorów ds. kynologii policyjnej w Komendach Wojewódzkich Policji lub w Zakładzie Kynologii Policyjnej.

Do służby w Policji przyjmuje się psy:
• zdrowe,
• w wieku od roku do dwóch lat,
• budowie i szacie zgodnej z wzorcem rasy,
• w odpowiedniej kondycji psychicznej i fizycznej,
• z pozytywnym wynikiem polowych prób charakteru.

Psy muszą być zaszczepione przeciwko wściekliźnie – właściciel musi okazać aktualne zaświadczenie potwierdzające ten fakt.  Właściciel jest też zobowiązany posiadać urzędowe świadectwo zdrowia psa.

Wadami dyskwalifikującymi psa do służby w Policji są między innymi:

1.    wady psychiczne i choroby neurologiczne objawiające się m.in.:
• nadpobudliwością ruchową,
• otępiałością,
• innymi atypowymi reakcjami na bodźce zewnętrzne,
2.    wady budowy i postawy,
3.    wady i choroby układu kostno-stawowego (w tym dysplazja),
4.    dysfunkcje ruchowe,
5.    nieprawidłowa szata oraz uszkodzenia sierści i skóry,
6.    wady i braki uzębienia,
7.    wady i choroby narządów wzroku i słuchu,
8.    zaburzenia przemiany materii, objawiające się m.in.:
• nadmiernym wychudzeniem,
• nadmierną otyłością.

Ponadto do służby nie kwalifikuje się psów, u których stwierdzono:

• przepuklinę,
• wnętrostwo,
• chorobę transportową,
• ciążę,
• ciążę urojoną,
• nie podciągnięte sutki po odstawieniu szczeniąt.

W celu sprawdzenia i oceny predyspozycji psa do tresury policyjnej poddaje się go przed zakupem polowym próbom charakteru, które obejmują:

• aportowanie,
• szukanie przedmiotu z naniesionym nośnikiem zapachowym,
• reakcję na strzał,
• obronę przewodnika,
• czujność i popęd do samoobrony.

Próba aportowania odbywa się według następujący sposób:
• aportowanie różnych przedmiotów (np. klocek drewniany, piłeczka tenisowa, rękawiczka),
• aportowanie przeprowadza się na smyczy i „luzem” w pomieszczeniu oraz na terenie otwartym z wykorzystaniem różnorodnego podłoża.
Pies podczas tej próby musi wykazać się pasją do aportowania różnych przedmiotów, radością z zabawy i pewnością w zachowaniu.

Próba szukania przedmiotu z naniesionym nośnikiem zapachowym ma na celu sprawdzenie predyspozycji psa do pracy węchowej w określonej specjalizacji. Podczas wykonywania próby należy:
• podać psu do nawęszenia duży przedmiot silnie nasycony nośnikiem zapachowym i nie „wpadający w oczy”,
• przeprowadzić ją w terenie o różnym nasileniu bodźców rozpraszających,
• zwrócić uwagę na kierunek wiatru; miejsce ukrycia przedmiotu – nie pod „wiatr”,
• przeprowadzić próbę zarówno w terenie otwartym, jak i w pomieszczeniach zamkniętych.
Próba ta powinna wykazać predyspozycje psa do natychmiastowego podjęcia pracy węchowej tzw. dolnym wiatrem, intensywnie i z dużą podnietą aż do momentu odnalezienia przedmiotu.

Próba odporności na strzał ma na celu zbadanie reakcji psa na odgłosy strzału. Ta umiejętność jest niezbędna psu w służbie. Jest przeprowadzana przy użyciu broni wojskowej typu KBK AK kaliber 7,62 mm, strzelając amunicją ćwiczebną.
Podczas sprawdzania odporności psa na strzał, przestrzega się następujących zasad:
• próba przeprowadzana jest w terenie otwartym, podczas swobodnego spaceru psa na smyczy lub lince, bądź podczas walki z pozorantem;
• strzały oddane są z różnych odległości w przedziale od 10 do 100 m,
• pies nie powinien widzieć ruchów osoby strzelającej.
Pożądanym zachowaniem u psa jest brak jego reakcji na strzały, spokój i równowaga.

Celem próby obrony przewodnika jest zbadanie zdolności obrończych psa, jego pewności, ostrości popędu do wyniku oraz stopnia twardości. Próba ta przebiega następująco:
Nieznana psu osoba odległości ok. 5 m, w sposób zdecydowany atakuje opiekuna psa. Opiekun zaś trzymając psa na smyczy jednocześnie głosem i gestem pobudza psa do ataku. Próba ta może być też połączona z pościgiem. Pies poddany tej próbie powinien bez ociągania się zaatakować napastnika.

Próba czujności i popędu do samoobrony ma na celu sprawdzenie u psa reakcji w sytuacji zagrożenia pod nieobecność opiekuna. Próbę tę przeprowadza się w następujący sposób:
• opiekun po przywiązaniu psa ) np. do ławki, drzewa itp.) oddala się, pozostawiając go samego,
• po jakimś czasie, do psa skrada się obca osoba, która z rosnącą agresją zaczyna go atakować.
Pies poddawany tej próbie powinien wykazać się czujnością opartą na nieufności oraz pożądaną ostrością. Psy przeznaczone do tresowania w kategorii psów do zadań specjalnych tj. do wyszukiwania zapachów materiałów wybuchowych, narkotyków i zwłok ludzkich nie poddawane są próbom obrony przewodnika oraz czujności i popędu do samoobrony.

Spełnienie powyższych kryteriów kwalifikuje psa do służby w Policji. Posiada on potencjał, który poddany odpowiedniej tresurze może być pomocny policjantowi. Wysokie kryteria, jakie stawiamy szczególnym partnerom, jakim są policjant i pies nie odnoszą się jedynie do zwierząt. Również policjanci, którzy zostają przewodnikami powinni posiadać predyspozycje do pracy ze zwierzęciem. Nie mogą być to ludzie przypadkowi, ponieważ wówczas ich praca nie przyniesie pożądanych efektów w służbie. Takimi kryteriami kieruje się kierownictwo przy doborze kadry instruktorskiej naszego zakładu. Dydaktycy przekazujący swą wiedzę słuchaczom są pasjonatami kynologii. Wiedzą doskonale, że potencjał tych zwierząt jest ogromny, a prawidłowo ułożony, po stokroć odwzajemnia się za troskę, opiekę, i czułość jemu okazywaną przez człowieka. Ogółem od początku istnienia Zakładu w Sułkowicach wytresowano ok. 13 600 psów służbowych. Obecnie w Polskiej Policji pracuje łącznie około 1882 psy policyjne. W tym m.in. do działań prewencyjnych wykorzystujemy ok. 1450 psów, Do wyszukiwania materiałów wybuchowych - ok. 130, do wyszukiwania zapachów narkotyków 160 psów i do wyszukiwania zapachów zwłok ludzkich na lądzie i wodzie - 14 psów.

Kontakt:

tel. (0-48) 661-42-88 wew. 123
      (0-48) 661-43-85 wew. 123
e-mail: zaklad_kynologii@op.pl