Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
(wybrane art.)
Art. 6. Związki zawodowe współuczestniczą w tworzeniu korzystnych warunków pracy, bytu i wypoczynku.
Art. 7. 1. W zakresie praw i interesów zbiorowych związki zawodowe reprezentują wszystkich pracowników, niezależnie od ich przynależności związkowej.
2. W sprawach indywidualnych stosunków pracy związki zawodowe reprezentują prawa i interesy swoich członków. Na wniosek pracownika nie zrzeszonego związek zawodowy może podjąć się obrony jego praw i interesów wobec pracodawcy.
Art. 8. Na zasadach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach odrębnych związki zawodowe kontrolują przestrzeganie przepisów dotyczących interesów pracowników, emerytów, rencistów, bezrobotnych i ich rodzin.
Art. 9. Statuty oraz uchwały związkowe określają swobodnie struktury organizacyjne związków zawodowych. Zobowiązania majątkowe mogą podejmować wyłącznie statutowe organy struktur związkowych posiadających osobowość prawną.
Art. 19. 1. Ogólnokrajowa organizacja międzyzwiązkowa, a także ogólnokrajowy związek zawodowy reprezentatywny dla pracowników większości zakładów pracy mają prawo opiniowania założeń i projektów ustaw oraz aktów wykonawczych do tych ustaw w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych.
2. Organy władzy i administracji państwowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii, nie krótszy jednak niż 30 dni. Nieprzedstawienie opinii we wskazanym terminie uważa się za rezygnację z prawa jej wyrażenia.
Art. 23. 1. Związki zawodowe sprawują kontrolę nad przestrzeganiem prawa pracy oraz uczestniczą, na zasadach określonych odrębnymi przepisami, w nadzorze nad przestrzeganiem przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
2. Jeżeli w sprawach, o których mowa w ust. 1, zdaniem związku zawodowego postępowanie organu administracji państwowej i samorządu terytorialnego lub pracodawcy jest niezgodne z prawem lub narusza zasady sprawiedliwości, związek może wystąpić do właściwego organu z żądaniem spowodowania usunięcia we właściwym trybie stwierdzonej nieprawidłowości.
Art. 26. Do zakresu działania zakładowej organizacji związkowej należy w szczególności:
1) zajmowanie stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych w zakresie unormowanym w przepisach prawa pracy,
2) zajmowanie stanowiska wobec pracodawcy i organu samorządu załogi w sprawach dotyczących zbiorowych interesów i praw pracowników,
3) sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem w zakładzie pracy przepisów prawa pracy, a w szczególności przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy,
4) kierowanie działalnością społecznej inspekcji pracy i współdziałanie z państwową inspekcją pracy,
5) zajmowanie się warunkami życia emerytów i rencistów.
Art. 27. 1. Ustalanie zasad wykorzystania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, w tym podział środków z tego funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności, ustala pracodawca w regulaminie uzgodnionym z zakładową organizacją związkową.
2. Przyznawanie pracownikom świadczeń z funduszu, o którym mowa w ust. 1, dokonywane jest w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową.
3. Zakładowy system (zasady) wynagradzania i związane z nim regulaminy nagród i premiowania są ustalane i zmieniane w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową; dotyczy to również zasad podziału środków na wynagrodzenia dla pracowników zatrudnionych w państwowej jednostce sfery budżetowej.
4. Zasady współdziałania pracodawcy z zakładową organizacją związkową w sprawie ustalania regulaminu pracy, rozkładu czasu pracy i planu urlopów określają Kodeks pracy i przepisy wydane na jego podstawie.
Art. 28. Pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie związku zawodowego informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej, w szczególności informacji dotyczących warunków pracy i zasad wynagradzania.
Art. 29. 1. W razie uzasadnionego podejrzenia, że w zakładzie pracy występuje zagrożenie dla życia lub zdrowia pracowników, zakładowa organizacja związkowa może wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o przeprowadzenie odpowiednich badań, zawiadamiając o tym równocześnie właściwego okręgowego inspektora pracy. Pracodawca jest obowiązany w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku zawiadomić zakładową organizację związkową o swoim stanowisku. W razie przeprowadzenia badań, pracodawca udostępnia ich wyniki zakładowej organizacji związkowej wraz z informacją o sposobie i terminie usunięcia stwierdzonego zagrożenia.
2. Zawiadomienie zakładowej organizacji związkowej o odrzuceniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, lub niezajęcie przez pracodawcę stanowiska wobec tego wniosku w terminie 14 dni od dnia jego złożenia upoważnia zakładową organizację związkową do przeprowadzenia niezbędnych badań na koszt pracodawcy. O zamiarze podjęcia badań, ich zakresie oraz przewidywanych kosztach zakładowa organizacja związkowa zawiadamia pracodawcę na piśmie z co najmniej 14-dniowym wyprzedzeniem.
Art. 30. 1. W zakładzie pracy, w którym działa więcej niż jedna organizacja związkowa, każda z nich broni praw i reprezentuje interesy swych członków. (…)
Art. 33. 1. Pracodawca, na pisemny wniosek zakładowej organizacji związkowej i za pisemną zgodą pracownika, jest obowiązany pobierać z wynagrodzenia pracownika składkę związkową w zadeklarowanej przez niego wysokości.
2. Pracodawca jest obowiązany niezwłocznie przekazywać kwoty pobranych składek związkowych na rachunek bankowy wskazany przez zakładową organizację związkową.
Art. 35. 1. Kto w związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją:
1) przeszkadza w utworzeniu zgodnie z prawem organizacji związkowej,
2) utrudnia wykonywanie działalności związkowej prowadzonej zgodnie z przepisami ustawy,
3) dyskryminuje pracownika z powodu przynależności do związku zawodowego, pozostawania poza związkiem zawodowym lub wykonywania funkcji związkowej,
4) nie dopełnia obowiązków określonych w art. 331 i 341
- podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
2. Tej samej karze podlega ten, kto w związku z pełnioną funkcją związkową kieruje działalnością sprzeczną z ustawą.
Statut NSZZ Policjantów
(wybór)
„Związek jest ogólnokrajową, dobrowolną, samorządną organizacją zawodową zrzeszającą policjantów, emerytów i rencistów Policji, powołaną do reprezentowania i obrony ich interesów zawodowych i socjalnych. (....)
Związek w swej działalności statutowej jest organizacją niezależną od kierownictwa służbowego, organów administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz innych organizacji.” (…)
§ 9
Celami Związku są: obrona praw, godności oraz interesów policjantów, emerytów
i rencistów Policji, a w szczególności:
1. działania zmierzające do podnoszenia zaufania społeczeństwa do Policji i policjantów,
2. inicjowanie i popieranie działań na rzecz stworzenia policjantom warunków do podnoszenia kwalifikacji i adaptacji społeczno-zawodowej,
3 ochrona policjantów i ich rodzin oraz rencistów i emerytów przed obniżeniem poziomu ich życia,
4. ochrona prawna policjantów,
5. wpływ na politykę kształtowania korzystnych warunków służby i płacy oraz innych świadczeń na rzecz policjantów,
6. ochrona interesów zdrowotnych policjantów, emerytów, rencistów i ich rodzin,
7. realizowanie przedsięwzięć zmierzających do zaspakajania potrzeb mieszkaniowych policjantów,
8. zapewnianie wypoczynku po pracy, uprawiania kultury fizycznej i kolonii dla dzieci,
9. zapewnianie właściwych świadczeń chorobowych i emerytalno-rentowych,
10. inne działania, mające istotny wpływ na ochronę zawodowych i socjalnych interesów policjantów, emerytów, rencistów oraz ich rodzin,
11. współorganizowanie z kierownictwem służbowym działalności kulturalnej w strukturach Policji oraz związkowych, realizacja problematyki kulturalnej w programach szkoleń,
12. kultywowanie tradycji policyjnych i związkowych w celu integracji środowiska,
13. inicjowanie i popieranie działalności profilaktyczno–edukacyjnej wśród policjantów, emerytów i rencistów Policji oraz ich rodzin,
14. realizowanie przedsięwzięć mających na celu integrację środowiska policjantów, emerytów i rencistów Policji oraz ich rodzin.
§ 10
Związek realizuje swoje cele między innymi przez:
1. reprezentowanie swoich członków wobec kierownictwa służbowego, organów władzy i administracji państwowej oraz samorządowej, parlamentarzystów, mediów, innych organizacji, a także sądu administracyjnego i sądów powszechnych w ramach unormowań zawartych w aktach prawnych, w tym kpa, kpk,
2. opiniowanie oraz aktywne kształtowanie założeń i projektów ustaw i aktów wykonawczych dotyczących bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz kształtujących prawa i obowiązki policjantów, emerytów i rencistów Policji oraz ich rodzin,
3. podejmowanie działań w kierunku wydania lub zmiany ustaw albo innych aktów prawnych w zakresie, o którym mowa w ust. 2 za pośrednictwem posłów lub organów posiadających inicjatywę ustawodawczą,
4. prezentowanie stanowisk wobec kierownictwa służbowego, organów władzy i administracji państwowej i gospodarczej, samorządu terytorialnego oraz innych instytucji i organizacji,
5. sprawowanie społecznej kontroli nad gospodarką mieszkaniową, rozdzielnictwem skierowań na leczenie sanatoryjno-rehabilitacyjne oraz innych świadczeń socjalno-bytowych na zasadach przewidzianych w ustawie o związkach zawodowych i innych aktach prawnych,
6. wydawanie opinii oraz zajmowanie stanowisk w sprawach kadrowych na zasadach określonych ustawami oraz innymi aktami prawnymi i porozumieniami, w tym udział w komisjach konkursowych na prawach członka,
7. uzgadnianie zasad przyznawania odznaczeń państwowych i resortowych w jednostkach Policji, sprawowanie kontroli nad przyznawaniem odznaczeń państwowych i resortowych oraz uzgadnianie podziału funduszu nagrodowego i socjalnego, a także uznaniowych składników płacy.
8. współpracę z organizacjami społecznymi i zawodowymi,
9. prowadzenie działalności gospodarczej i charytatywnej,
10. uzgadnianie zasad wynagradzania, przyznawania nagród i udzielania zapomóg,
11. uczestniczenie w kształtowaniu dyscypliny służbowej poprzez opiniowanie propozycji kar i wyróżnień,
12. organizowanie akcji, imprez, szkoleń, obozów, kolonii i zlotów z udziałem dzieci
i młodzieży, mających na celu prowadzenie działań profilaktycznych z zakresu zapobiegania powstawaniu i rozwoju patologii społecznych wśród policjantów, emerytów i rencistów Policji oraz ich rodzin,
13. prowadzenie turnusów rehabilitacyjnych dla osób z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności.
Data modyfikacji : dn. 3 września 2007